Bezpieczeństwo pracowników – świadome działania na rzecz ochrony ludzi

Świadome podejście do bezpieczeństwa zaczyna się od ludzi, dlatego PIWet-PIB konsekwentnie podnosi kompetencje swoich pracowników w zakresie reagowania na sytuacje zagrożenia.

15 grudnia w PIWet-PIB odbyło się szkolenie dla pracowników dotyczące występujących oraz potencjalnych zagrożeń, a także zasad postępowania w przypadku zaistnienia zdarzeń o charakterze kryzysowym.

Celem szkolenia było zwiększenie świadomości pracowników oraz przygotowanie ich do właściwego i odpowiedzialnego reagowania w sytuacjach kryzysowych, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony zdrowia i życia ludzi.

Szkolenie poprowadzili żołnierze 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej im. mjr Hieronima Dekutowskiego  ps. Zapora oraz podległego  22 Batalionu Piechoty Lekkiej z Dęblina, którzy przekazali uczestnikom wiedzę opartą na doświadczeniu praktycznym.

Bezpieczeństwo stanowi fundament sprawnego funkcjonowania organizacji oraz warunek skutecznej realizacji jej zadań.

Nagrody i wyróżnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

W dniu 12 grudnia br. w siedzibie Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie odbyła się uroczystość wręczenia nagród i wyróżnień Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w zakresie wdrażania postępu w rolnictwie, rozwoju wsi, na rynkach rolnych oraz w rybołówstwie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przyznaje corocznie, w trybie konkursowym, nagrody i wyróżnienia za osiągnięcia których wdrożenie lub upowszechnienie przyniosło wymierne efekty ekonomiczne lub społeczne. Są one przyznawane zespołom badawczym, których członkowie są zatrudnieni w podmiotach działających na rzecz rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa. W tym roku wnioski o nagrodę za osiągniecia złożyło pięć zespołów badawczych z naszego Instytutu:

1. Zastąpienie próby biologicznej molekularnym testem Hain’a w diagnostyce laboratoryjnej gruźlicy u bydła w myśl zasady 3R – dr Ewelina Szacawa, mgr Nina Kozieł, dr hab. Monika Krajewska-Wędzina prof. instytutu, dr Anna Ziętek-Barszcz, prof. dr hab. Krzysztof Szulowski.

2. Prace nad wdrożeniem metody ELISA z użyciem próbek mleka zbiorczego do oceny występowania IBR i BVD-MD w stadach bydła objętych kontrolą użytkowości – prof. dr hab. Jerzy Rola, prof. dr hab. Mirosław P. Polak, Małgorzata Głowacka, Elwira Orłowska, Elżbieta Boguń.

3. Wdrożenie monitoringu oporności bakterii na środki przeciwdrobnoustrojowe w oparciu o model Escherichia coli izolowanych od zwierząt – dr Magdalena Skarżyńska, dr Magdalena Zając, mgr Anna Lalak, mgr Renata Kwit, mgr Aleksandra Śmiałowska-Węglińska, mgr inż. Ewelina Skrzypiec, prof. dr hab. Dariusz Wasyl.

4. Oprogramowanie informatyczne umożliwiające gromadzenie danych na temat stosowania PWPL u Zwierząt w Polsce – dr Ilona Materek, inż. Mariusz Kowalik, mgr inż. Tomasz Borówka, mgr inż. Ewa Borzym, mgr Amanda Markiewicz.

5. Wprowadzenie innowacyjnej, taniej i przyjaznej środowisku metody higienizacji odpadów organicznych umożliwiającej ich wykorzystanie w nawożeniu – projekt GOSPOSTRATEGIII/0061/2020” – prof. dr hab. Tomasz Cencek, dr inż. Jolanta Zdybel, dr hab. Jacek Sroka prof. instytutu, dr  hab. Angelina Wójcik-Fatla, dr Teresa Kłapeć, dr Piotr Skowron, dr Damian Wach.

W piątkowej uroczystości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi reprezentował Pan Adam Nowak, Podsekretarz Stanu, nadzorujący m.in. działalność instytutów badawczych, w którego kompetencjach są m.in. badania i współpraca naukowa, innowacje, cyfryzacja oraz transfer wiedzy w obszarze rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa. Uroczystość prowadził Pan Marcin Tomaszewski, dyrektor Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych. Wziął w niej udział m.in. Pan Wojciech Wojtyra, dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii.

Jest nam niezmiernie miło poinformować Państwa, że pierwszą nagrodę MRiRW otrzymał zespół Pani dr Magdaleny Skarżyńskiej za osiągnięcie: „Wdrożenie monitoringu oporności bakterii na środki przeciwdrobnoustrojowe w oparciu o model Escherichia coli izolowanych od zwierząt”. Ponadto, wyróżnione zostały dwa zespoły badawcze: dr Ilony Materek oraz prof. dr hab. Tomasza Cencka.

W uroczystości ze strony naszego Instytutu udział wzięli przedstawiciele zespołów badawczych: dr Magdalena Skarżyńska, dr Magdalena Zając,  mgr Anna Lalak,  mgr Renata Kwit, mgr inż. Ewelina Skrzypiec, prof. dr hab. Dariusz Wasyl, dr Ilona Materek, mgr inż. Ewa Borzym,  prof. dr hab. Tomasz Cencek, dr inż. Jolanta Zdybel, dr hab. Jacek Sroka prof. instytutu oraz prof. dr hab. Stanisław Winiarczyk – Dyrektor PIWet-PIB i prof. dr hab. Mirosław Polak – zastępca Dyrektora ds. naukowych.

Gratulujemy laureatom nagrody i wyróżnień. Jesteśmy z was dumni,

Dyrekcja PIWet-PIB

p.s. W tym roku, po raz pierwszy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyznał nagrodę indywidualną za szczególne osiągnięcia w zakresie wdrażania postępu w rolnictwie, rozwoju wsi, rynkach rolnych i rybołówstwie. Jest ona skierowana do osób które prowadziły przez co najmniej 5 lat działalność naukową lub badawczo-rozwojową w ww. obszarach, i które skutecznie wdrożyły swoje rozwiązania do praktyki gospodarczej, osiągając znaczące efekty ekonomiczne lub społeczne. Tegorocznym laureatem nagrody indywidualnej został prof. dr hab. Wiesław Oleszek, pracownik i były Dyrektor Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa-PIB z Puław.

Gratulacje dla Pana Profesora Wiesława Aleksandra Oleszka z bratniego instytutu od Dyrekcji i wszystkich pracowników PIWet-PIB.

Link do informacji na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/najwazniejsze-instytuty-nagrodzone-za-postep-w-rolnictwie-to-dzieki-panstwa-pracy-polska-jest-bezpieczna-zywnosciowo–podkreslil-wiceminister-adam-nowak

Spotkanie z laboratoriami ZHW – 9–10 grudnia 2025 r.

W dniach 9–10 grudnia 2025 r. odbyła się kursokonferencja „Realizacja badań chemicznych w urzędowej kontroli żywności i pasz”, zorganizowana przez Dział Badań Chemicznych Żywności i Pasz pełniący zadania Krajowego Laboratorium Referencyjnego. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele laboratoriów ZHW (Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Kielce, Kraków, Opole, Poznań, Szczecin, Warszawa, Wrocław) , GIW oraz eksperci PIWet-PIB i laboratoriów referencyjnych UE.

Przebieg pierwszego dnia spotkania – 9 grudnia

Spotkanie otworzył prof. dr hab. Piotr Jedziniak, przedstawiając informacje organizacyjne i zakres tegorocznych obrad. Następnie głos zabrali przedstawiciele laboratoriów ZHW, prezentując aktualną sytuację i potrzeby jednostek.

Kolejna część poświęcona była informacjom z GIW, które przedstawiły:
mgr Anna Romaniak,
lek. wet. Magdalena Gawędzka.

Po przerwie kawowej odbyły się bloki tematyczne prowadzone przez ekspertów:

  • Pozostałości substancji przeciwbakteryjnych, barwników i nitroimidazoli
    dr hab. Anna Gajda, prof. PIWet, prof. dr hab. Kamila Mitrowska, dr Tomasz Błądek.
  • Pozostałości substancji hormonalnych
    dr Iwona Matraszek-Żuchowska.
  • Pozostałości substancji przeciwpasożytniczych i kokcydiostatyków
    mgr Konrad Pietruk.
  • Informacje ze spotkań zespołu ds. pozostałości leków weterynaryjnych w Brukseli
    dr Iwona Matraszek-Żuchowska, mgr Anna Romaniak.
  • Zanieczyszczenia metalami
    dr Agnieszka Nawrocka, Aleksandra Filipek.

Po przerwie obiadowej:

  • Oznaczanie pestycydów i WWAdr Tomasz Kiljanek, mgr Milena Goliszek.
  • Mikotoksyny i kokcydiostatyki w paszachprof. dr hab. Piotr Jedziniak, mgr Konrad Pietruk.

Dzień zakończyła wspólna dyskusja oraz spotkanie integracyjne.

Drugi dzień spotkania – 10 grudnia

Drugi dzień rozpoczęto prezentacją:

  • Instrukcji „Wyrażanie wyników badań”mgr Ewelina Nowacka-Kozak.

Następnie omówiono:

  • Oznaczanie GTHdr Aleksandra Grelik.

Po przerwie kawowej:

  • Gromadzenie danych w CELAB i E-klient oraz raportowanie do EFSAprof. dr hab. Kamila Mitrowska.
  • Plan aktywności referencyjnych DBC na 2026 r.prof. dr hab. Piotr Jedziniak.

Spotkanie zakończono podsumowaniem i dyskusją.

Uroczystość Wręczenia Dyplomów Specjalisty

W dniu 6 grudnia 2025 r. odbyło się uroczyste wręczenie dyplomów specjalisty dla lekarzy weterynarii, którzy zdali egzaminy specjalizacyjne w 2025 roku.
W bieżącym roku pozytywny wynik uzyskało 398 lekarzy weterynarii, spośród których 240 odebrało dyplomy osobiście podczas uroczystości.

Przed wręczeniem dyplomów odbył się wykład pt. „Trochę niezwykłe problemy całkiem zwykłego specjalisty”, wygłoszony przez dr. n. wet. Mirosława Kalickiego.

Dyplomy wręczał Przewodniczący Komisji, prof. dr hab. Tomasz Janowski, wraz z Krajowymi Kierownikami Specjalizacji w następujących obszarach:

  1. Weterynaryjna diagnostyka obrazowa
  2. Higiena zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego
  3. Choroby zwierząt nieudomowionych
  4. Chirurgia weterynaryjna
  5. Weterynaryjna diagnostyka laboratoryjna
  6. Epizootiologia i administracja weterynaryjna
  7. Choroby koni
  8. Choroby drobiu
  9. Choroby psów i kotów
  10. Rozród zwierząt

Uroczystość podkreśliła znaczenie kształcenia specjalizacyjnego oraz roli lekarzy weterynarii w podnoszeniu jakości ochrony zdrowia zwierząt w Polsce. Wszystkim nowym specjalistom serdecznie gratulujemy.

Konferencja „Jedno zdrowie w praktyce EFSA – interdyscyplinarne spojrzenie na bezpieczeństwo żywności, zdrowie publiczne i środowisko”

W dniu 8 grudnia br. w siedzibie Głównego Inspektoratu Sanitarnego w Warszawie odbyła się konferencja pt. „Jedno zdrowie w praktyce EFSA – interdyscyplinarne spojrzenie na bezpieczeństwo żywności, zdrowie publiczne i środowisko”, zorganizowana przez Polski Punkt Koordynacyjny Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zlokalizowany w GIS.

W konferencji, poza przedstawicielami Ministerstwa  Zdrowia i Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uczestniczyli przedstawiciele instytucji kontrolnych i naukowych – Główny Lekarz Weterynarii, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, przedstawiciele Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego, Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego oraz Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego. Nasz Instytut reprezentował prof. Mirosław Polak, zastępca dyrektora ds. naukowych oraz prof. Artur Rzeżutka z Działu Badań Mikrobiologicznych Żywności i Pasz. Przedstawiono zaangażowanie PIWet-PIB w działalność naukową w ramach podejścia „Jedno zdrowie” oraz jeden z projektów realizowanych dzięki wsparciu EFSA pt.: „OH4 surveillance – Ustanowienie skoordynowanego nadzoru w ramach podejścia Jedno Zdrowie” w kontekście zagrożeń ze strony wybranych patogenów transgranicznych (wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, wirusa grypy świń typu A, wirusa zapalenia wątroby typu E, wirusa gorączki doliny Rift oraz tasiemca bąblowcowego z rodzaju Echinococcus).

Konferencja pozwoliła zapoznać się z działaniami podejmowanymi przez poszczególne instytucje w obszarze inicjatywy „Jedno Zdrowie”. Sieciowanie partnerów ma kluczowe znaczenie dla rozwijania współpracy w przyszłości.

Zmarł Prof. Zdzisław Kiełbowicz

 
Głębokim smutkiem napełniła nas wiadomość o śmierci w dniu 4 grudnia br.

Prof. dr. hab. dr. h.c. Zdzisława Kiełbowicza

Kierownika Katedry i Kliniki Chirurgii Wydziału Medycyny Weterynaryjnej UP we Wrocławiu, Krajowego kierownika specjalizacji z chirurgii weterynaryjnej, członka i wieloletniego przewodniczącego Komisji ds. Specjalizacji Lekarzy Weterynarii.
Członka Rady Naukowej PIWet-PIB w latach 2021-2025
 
Rodzinie i Bliskim Pana Profesora składamy szczere kondolencje
Dyrekcja i pracownicy PIWet-PIB

Projekt dotyczący wpływu PFAS na żywność z dofinansowaniem w konkursie OPUS 29

Z przyjemnością informujemy, że projekt pt. „PFAS z kranu na stół: Czy skażona woda zwiększa zanieczyszczenia żywności podczas gotowania”, realizowany w Dziale Badań Chemicznych Żywności i Pasz Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego, otrzymał finansowanie w ramach konkursu OPUS 29 Narodowego Centrum Nauki.

Stanowi to istotne wyróżnienie i potwierdza wysokie standardy badań prowadzonych w naszym Instytucie.

Kwota dofinansowania: 1 562 920 zł
Kierownik projektu: dr hab. inż. Szczepan Mikołajczyk

Realizacja projektu pozwoli na pogłębienie wiedzy dotyczącej wpływu zanieczyszczeń typu PFAS obecnych w wodzie na bezpieczeństwo żywności przygotowywanej w warunkach domowych. Uzyskane wyniki będą istotnym wkładem w ocenę ryzyka narażenia konsumentów na te związki.

Serdecznie gratulujemy uzyskania finansowania i życzymy powodzenia w realizacji badań.

Umowa o współpracy z Weterynaryjnym Instytutem Badawczym (VRI) w Brnie (Czechy)

W dniu 26 listopada br. dyrektor PIWet-PIB prof. dr hab. Stanisław Winiarczyk podpisał umowę  o współpracy naukowej PIWet-PIB z Weterynaryjnym Instytutem Badawczym (VRI) w Brnie reprezentowanym przez prof. Martina Faldynę, dyrektora VRI. W ceremonii podpisania umowy uczestniczyli również dr Jan Bernardy (VRI) i  prof. Mirosław Polak (PIWet-PIB).

VRI jest ośrodkiem badawczym specjalizującym się w badaniach z zakresu medycyny weterynaryjnej i jednym z nielicznych w Europie, który prowadzi zarówno badania podstawowe jak i stosowane. Badania obejmują wszystkie gatunki zwierząt gospodarskich, przy czym priorytetem jest kontrola chorób bydła, świń i drobiu. Weterynaryjny Instytut Badawczy z Brna ma duże doświadczenie w pracach doświadczalnych z wykorzystaniem zwierząt, wykonując badania zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Laboratoryjnej.

W ramach podpisanej umowy partnerzy planują współpracę naukową w obszarze medycyny weterynaryjnej, ze szczególnym uwzględnieniem badań translacyjnych lub stosowanych, prac eksperymentalnych z wykorzystaniem modeli zwierzęcych, badań przedklinicznych i oceny produktów weterynaryjnych przed wprowadzeniem ich na rynek. Wykorzystując doświadczenie VRI planowane jest budowanie sieci kontaktów z partnerami zagranicznymi zainteresowanymi prowadzeniem badań doświadczalnych na modelach zwierzęcych w Puławach.

Otwarcie zmodernizowanych obiektów

26 listopada 2025 r. w PIWet-PIB odbyło się uroczyste otwarcie zmodernizowanej zwierzętarni doświadczalnej klasy ABSL3 i laboratorium klasy BSL3+. Otwarcia, wraz z dyrektorem Instytutu prof. dr. hab. Stanisławem Winiarczykiem, dokonał  Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jacek Czerniak w towarzystwie Zastępcy Głównego Lekarza Weterynarii ds. Zdrowia i Ochrony Zwierząt, Granic oraz Laboratoriów dr Moniki Michałowskiej, Dyrektora Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych MRiRW Marcina Tomaszewskiego oraz przedstawicieli władz wojewódzkich i samorządowych, zaprzyjaźnionych placówek naukowych i wykonawców zadania.

Modernizacja była możliwa dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach działania: „Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego – budowa i modernizacja laboratoriów instytutów”. Łączne dofinansowanie z KPO wyniosło 53 713 658,53 zł, natomiast całkowita wartość projektu to 68 580 574,95 zł.

W ramach zadania zmodernizowano:

Zwierzętarnię doświadczalną klasy ABSL3, umożliwiającą prowadzenie badań na zwierzętach gospodarskich przy zachowaniu pełnej hermetyczności i ochrony biologicznej.

– Istniejące laboratoria, dostosowując je do wysokiego poziomu bezpieczeństwa biologicznego BSL3+, wymaganego przy pracy z wysoko patogennymi zarazkami.

Zabezpieczenia zastosowane w zmodernizowanych obiektach chronią personel i środowisko przed niekontrolowanym uwolnieniem niebezpiecznych patogenów, takich jak wirus ASF, ptasiej grypy, wścieklizny, SARS-CoV czy bakterie wywołujące wąglik i gorączkę Q. Rozbudowana – unikatowa w skali kraju, infrastruktura ma kluczowe znaczenie dla wiarygodnej oceny ryzyka epidemiologicznego i rozwoju metod zwalczania chorób zakaźnych.

Link do opisu wydarzenia na stronie Minsterstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/nowa-era-badan-w-pulawach-piwet-pib-otwiera-zwierzetarnie-absl3-i-laboratorium-klasy-bsl3

Wiceminister Jacek Czerniak otwiera zwierzętarnię dowiadczalną klasy ABSL3 (fot. MRiRW)

Wystąpienie prof. dr. hab. Stanisława Winiarczyka dyrektora PIWet-PIB.

Wiceminister Jacek Czerniak podczas wypowiedzi (fot. MRiRW)

Wiceminister Jacek Czerniak wśród gości ceremonii otwarcia (fot. MRiRW)

Wiceminister Jacek Czerniak zwiedza nowootwartą zwierztarnię (fot. MRiRW)

CAP Annual Meeting 2025 – European Network of Official Medicines Control Laboratories

W dniach 19–20 listopada 2025 r. w Brukseli odbyło się doroczne spotkanie sieci laboratoriów OMCL dotyczące Centrally Authorised Products (CAP). Gospodarzem wydarzenia był Sciensano – belgijski instytut badawczy i narodowy instytut zdrowia publicznego, którego działalność koncentruje się na zdrowiu publicznym, zdrowiu zwierząt oraz bezpieczeństwie żywności.

Kierownik Działu Kontroli Jakości Produktów Leczniczych Weterynaryjnych PIWet-PIB Pani mgr inż. Ewa Borzym wzieła udział w spotkaniu, które stanowi kluczowy element europejskiego monitoringu produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze centralnej. System ten umożliwia skuteczny nadzór farmaceutyczny oraz zapewnia bezpieczeństwo produktów dopuszczonych do obrotu w całej UE przez Europejską Agencję Leków (EMA).

Podczas tegorocznego spotkania omówiono m.in.:
– wyniki zrealizowanych programów monitoringowych,
– plan badań na rok 2026,
– rezultaty ocen zgodności opakowań i ulotek z zatwierdzonymi wzorami,
– zaktualizowane przewodniki EDQM dotyczące badań CAP,
– doświadczenia laboratoriów w zakresie badań parametrów określonych w specyfikacjach produktów leczniczych.

PIWet-PIB aktywnie uczestniczy w corocznych programach monitoringu, a także posiada swojego przedstawiciela w CAP Advisory Group, wspierając rozwój i koordynację europejskiego nadzoru nad jakością produktów leczniczych.