{"id":1664,"date":"2025-06-02T13:17:14","date_gmt":"2025-06-02T11:17:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/?page_id=1664"},"modified":"2025-08-19T12:53:32","modified_gmt":"2025-08-19T10:53:32","slug":"narodowe-centrum-badan-i-rozwoju-gospostrateg-iii-wprowadzenie-innowacyjnej-taniej-i-przyjaznej-srodowisku-metody-higienizacji-odpadow-organicznych-umozliwiajacej-ich-wykorzystanie-w-nawozeniu-0","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/narodowe-centrum-badan-i-rozwoju-gospostrateg-iii-wprowadzenie-innowacyjnej-taniej-i-przyjaznej-srodowisku-metody-higienizacji-odpadow-organicznych-umozliwiajacej-ich-wykorzystanie-w-nawozeniu-0\/","title":{"rendered":"Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju, Gospostrateg III “Wprowadzenie innowacyjnej, taniej i przyjaznej \u015brodowisku metody higienizacji odpad\u00f3w organicznych umo\u017cliwiaj\u0105cej ich wykorzystanie w nawo\u017ceniu” 01.01.2021 – 31.12.2024"},"content":{"rendered":"\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju, Gospostrateg III “Wprowadzenie innowacyjnej, taniej i przyjaznej \u015brodowisku metody higienizacji odpad\u00f3w organicznych umo\u017cliwiaj\u0105cej ich wykorzystanie w nawo\u017ceniu”<\/strong> 01.01.2021 – 31.12.2024<\/p>\n\n\n\n

Kierownik projektu:<\/strong> prof. dr hab. Tomasz Cencek<\/p>\n\n\n\n

\u015arodki finansowe:<\/strong> 1 828 137,80 z\u0142<\/p>\n\n\n\n

Opis projektu:<\/strong> Dyrektor Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju Decyzj\u0105 Nr DWP\/GOSPOSTRATEG-III\/107\/2021 przyzna\u0142 \u015brodki finansowe w wysoko\u015bci 5 054 240,55 PLN na realizacj\u0119 projektu pt. \u201dWprowadzenie innowacyjnej, taniej i przyjaznej \u015brodowisku metody higienizacji odpad\u00f3w organicznych umo\u017cliwiaj\u0105cej ich wykorzystanie w nawo\u017ceniu\u201d z\u0142o\u017conego w ramach III Konkursu Strategicznego Programu Bada\u0144 Naukowych i Prac Rozwojowych \u201eSpo\u0142eczny i gospodarczy rozw\u00f3j Polski w warunkach globalizuj\u0105cych si\u0119 rynk\u00f3w\u201d GOSPOSTRATEG. Projekt realizuje konsorcjum w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105: Pa\u0144stwowy Instytut Weterynaryjny \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy w Pu\u0142awach b\u0119d\u0105cy liderem, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie, Instytut Uprawy Nawo\u017cenia i Gleboznawstwa \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy w Pu\u0142awach oraz Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chod\u017aki w Lublinie. Zgodnie z umow\u0105 zawart\u0105 w dniu 19.05.2021 r. Projekt realizowany jest od 1.01.2021 r. do 31.12.2023 r. Celem projektu jest opracowanie technologii higienizacji komunalnych osad\u00f3w \u015bciekowych i pozosta\u0142o\u015bci po produkcji biogazu tzw. poferment\u00f3w z biogazowni rolniczych umo\u017cliwiaj\u0105cej spe\u0142nienie przez te substancje wymog\u00f3w bezpiecze\u0144stwa warunkuj\u0105cych ich zagospodarowanie w nawo\u017ceniu. Cel ten osi\u0105gni\u0119ty ma by\u0107 poprzez wysianie lub nasadzenie wybranych gatunk\u00f3w ro\u015blin na pryzmach osad\u00f3w \u015bciekowych i poferment\u00f3w. Rozwijaj\u0105ce si\u0119 systemy korzeniowe tych ro\u015blin i tworz\u0105ca ryzosfera z siln\u0105 aktywno\u015bci\u0105 edafonu powinny przyspieszy\u0107 naturalne procesy zamierania patogen\u00f3w w glebie. Spodziewany jest r\u00f3wnie\u017c dodatkowy efekt parazytob\u00f3jczy po przyoraniu ro\u015blin, z kt\u00f3rych wiele wykazuje dzia\u0142anie b\u00f3jcze w stosunku do geohelmint\u00f3w. Dodatkowo przeprowadzona b\u0119dzie analiza mo\u017cliwo\u015bci transmisji patogen\u00f3w poprzez nawozowe wykorzystanie odpad\u00f3w organicznych, a tak\u017ce weryfikacja norm dopuszczalnej zawarto\u015bci element\u00f3w paso\u017cytniczych i bakteryjnych w osadach \u015bciekowych i pofermentach przeznaczonych do wykorzystania nawozowego i opracowanie rekomendacji do zmiany obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w w tym zakresie. Oczyszczalnie \u015bciek\u00f3w komunalnych i biogazownie rolnicze s\u0105 zak\u0142adami wpisuj\u0105cymi si\u0119 w polityk\u0119 proekologiczn\u0105. G\u0142\u00f3wnym zadaniem oczyszczalni jest poprawa jako\u015bci w\u00f3d powierzchniowych, a biogazowni – zagospodarowanie odpad\u00f3w organicznych poprzez produkcj\u0119 biometanu. B\u0119d\u0105c jednak rozwi\u0105zaniem bardzo istotnych problem\u00f3w \u015brodowiskowych, paradoksalnie staj\u0105 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em nowych. G\u0142\u00f3wnym problemem generowanym przez te zak\u0142ady s\u0105 odpady pozostaj\u0105ce po procesie oczyszczania \u015bcieku tzw. osady \u015bciekowe, a po produkcji gazu tzw. pofermenty. Osady \u015bciekowe i pofermenty s\u0105 odpadami organicznymi i ich odpowiednie zagospodarowanie jest coraz wi\u0119kszym wyzwaniem na ca\u0142ym \u015bwiecie. W latach ubieg\u0142ych prognozowano, \u017ce g\u0142\u00f3wnym sposobem ich zagospodarowania b\u0119dzie spalanie. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce koszty s\u0105 wysokie, ponadto spalarnie emituj\u0105 du\u017ce ilo\u015bci dwutlenku w\u0119gla. Lepszym rozwi\u0105zaniem jest ich wykorzystanie przyrodnicze. Jest to mo\u017cliwe po spe\u0142nieniu szeregu bardzo restrykcyjnych warunk\u00f3w. Najtrudniejszymi do spe\u0142nienia s\u0105 normy dotycz\u0105ce ich bezpiecze\u0144stwa biologicznego i chemicznego. W odpadach tych mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 liczne patogeny: chorobotw\u00f3rcze wirusy, riketsje, bakterie i grzyby oraz formy dyspersyjne paso\u017cyt\u00f3w. Patogeny te przedostaj\u0105c si\u0119 wraz z nawozami do gleb mog\u0105 stwarza\u0107 realne zagro\u017cenie dla \u015brodowiska, zdrowia ludzi i zwierz\u0105t. Z przeprowadzonej analizy wynika, \u017ce bardzo trudne jest pe\u0142ne usuni\u0119cie patogen\u00f3w z osad\u00f3w i poferment\u00f3w. Koniecznym jest wi\u0119c poszukiwanie rozwi\u0105za\u0144 alternatywnych do stosowanych obecnie i wdra\u017canie ich na szerok\u0105 skal\u0119 do dzia\u0142alno\u015bci biogazowni i oczyszczalni \u015bciek\u00f3w. Nowo\u015bci\u0105 proponowanego rezultatu projektu jest podej\u015bcie do zagadnienia higienizacji. Zamiast proces\u00f3w termicznych lub dzia\u0142a\u0144 \u015brodkami chemicznymi \u2013 w obu przypadkach kosztownych i o niepewnej skuteczno\u015bci, proponuje si\u0119 wykorzystanie naturalnych proces\u00f3w usuwania patogen\u00f3w z pod\u0142o\u017ca, stwarzaj\u0105c takie warunki, aby procesy te zintensyfikowa\u0107 i maksymalnie skr\u00f3ci\u0107 czasowo. Mimo, \u017ce zagadnienia zwi\u0105zane z higienizacj\u0105 gleb poprzez zastosowanie wyselekcjonowanych gatunk\u00f3w ro\u015blin stosowanych jako tzw. naw\u00f3z zielony i wysiewanych jako plon g\u0142\u00f3wny, mi\u0119dzyplon lub poplon s\u0105 znane w rolnictwie, procesy te nie by\u0142y dot\u0105d wykorzystywane w higienizacji osad\u00f3w, nie by\u0142y r\u00f3wnie\u017c prowadzone badania naukowe w tym kierunku. Stanowi to luk\u0119 badawcz\u0105, kt\u00f3r\u0105 wype\u0142ni\u0107 maj\u0105 rezultaty proponowanego projektu. Zak\u0142ad Parazytologii o Chor\u00f3b Inwazyjnych PIWet-PIB jako jedyne laboratorium w Europie rozszerza obszar zainteresowa\u0144 r\u00f3wnie\u017c na znajduj\u0105ce si\u0119 w osadach \u015bciekowych paso\u017cyty. Rezultatem projektu b\u0119dzie mo\u017cliwa do zastosowania nowatorska, sprawdzona w warunkach oczyszczalni i biogazowni, technologia fitosanityzacji osad\u00f3w\/poferment\u00f3w opisana w postaci dokumentacji technologicznej i rozpowszechniana przez MRiRW za pomoc\u0105 informator\u00f3w i innych materia\u0142\u00f3w reklamowych. Nowo\u015bci\u0105 b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c analiza ryzyka i okre\u015blenie granicznych warto\u015bci zawarto\u015bci form dyspersyjnych paso\u017cyt\u00f3w w substancjach organicznych przeznaczonych do wykorzystania nawozowego. Koncepcja niniejszego projektu zak\u0142ada stworzenie konkretnych wytycznych, popartych pog\u0142\u0119bionymi badaniami naukowymi, kt\u00f3re w bezpo\u015bredni spos\u00f3b b\u0119d\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 wykorzystane przez MRiRW do kszta\u0142towania polityk rozwojowych na poziomie krajowym w perspektywie do 2028 roku.<\/p>\n\n\n\n

Wyniki projektu:<\/strong> Informujemy i\u017c, zako\u0144czony zosta\u0142 Projekt OrgSafety \u201eWprowadzenie innowacyjnej, taniej i przyjaznej \u015brodowisku metody higienizacji odpad\u00f3w organicznych umo\u017cliwiaj\u0105cej ich wykorzystanie w nawo\u017ceniu\u201d, realizowany w ramach Strategicznego Programu Bada\u0144 Naukowych i Prac Rozwojowych GOSPOSTRATEG III, organizowanego przez Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju. Program mia\u0142 na celu opracowanie nowatorskiej metody biologicznej higienizacji osad\u00f3w \u015bciekowych pochodz\u0105cych z oczyszczalni \u015bciek\u00f3w komunalnych oraz poferment\u00f3w pochodz\u0105cych z biogazowi rolniczych. Projekt by\u0142 realizowany w okresie od stycznia 2021 roku do grudnia 2024 roku przez konsorcjum sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z czterech podmiot\u00f3w: PIWet-PIB, pe\u0142ni\u0105cy rol\u0119 lidera projektu, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi \u2013 lidera merytorycznego, Instytut Uprawy Nawo\u017cenia i Gleboznawstwa (IUNG-PIB) oraz Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chod\u017aki. Do realizacji projektu w\u0142\u0105czyli si\u0119 tak\u017ce : Biogazownia Rolnicza w Koczale nale\u017c\u0105ca do Goodvalley Agro S.A. w Przechlewie, Oczyszczalnia \u015aciek\u00f3w Przedsi\u0119biorstwa Us\u0142ug In\u017cynieryjno Komunalnych Sp\u00f3\u0142ka z o.o. w Soko\u0142owie Podlaskim oraz Oczyszczalnia \u015aciek\u00f3w w Pu\u0142awach Przedsi\u0119biorstwa Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji \u201eWodoci\u0105gi Pu\u0142awskie\u201d Sp. z o.o.
Podstawow\u0105 ide\u0105 projektu by\u0142a fito-sanityzacja, czyli wykorzystanie naturalnych zdolno\u015bci niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w ro\u015blin do eliminowania patogen\u00f3w glebowych poprzez rozw\u00f3j systemu korzeniowego i wytwarzanie specyficznych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych. Ro\u015bliny te, wysiewane na pryzmach z osadami \u015bciekowymi i pofermentami, mia\u0142y stymulowa\u0107 rozw\u00f3j mikroorganizm\u00f3w glebowych oraz inicjowa\u0107 naturalne procesy rozk\u0142adu i neutralizacji mikroorganizm\u00f3w chorobotw\u00f3rczych. Dodatkowo, poprzez przyoranie biomasy ro\u015blinnej, uzyskiwano efekt wt\u00f3rny \u2013 wzbogacenie pod\u0142o\u017ca w substancj\u0119 organiczn\u0105 i dalsze pog\u0142\u0119bianie efekt\u00f3w sanitarnych.
Projekt OrgSafety wnosi istotny wk\u0142ad w rozw\u00f3j wiedzy i praktyki w zakresie zagospodarowania odpad\u00f3w organicznych w Polsce. W wymiarze naukowym badania dostarczy\u0142y nowych danych dotycz\u0105cych prze\u017cywalno\u015bci patogen\u00f3w w r\u00f3\u017cnych warunkach \u015brodowiskowych, a tak\u017ce skuteczno\u015bci biologicznych metod ich eliminacji. Wymiar ten ma istotne znaczenie dla rozwoju agrobiotechnologii, fitopatologii oraz chor\u00f3b \u015brodowiska. Ponadto, projekt przyczyni\u0142 si\u0119 do opracowania narz\u0119dzi i technologii, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wdra\u017cane w praktyce przemys\u0142owej.
W uj\u0119ciu gospodarczym OrgSafety stanowi realn\u0105 alternatyw\u0119 dla kosztownego i energoch\u0142onnego procesu spalania osad\u00f3w. Zamiast tego proponuje si\u0119 model oparty na recyklingu biologicznym, kt\u00f3ry jest ta\u0144szy, bardziej ekologiczny i zgodny z zasadami gospodarki o obiegu zamkni\u0119tym (GOZ). Dzi\u0119ki opracowanej metodzie mo\u017cliwe jest nie tylko unieszkodliwienie niebezpiecznych sk\u0142adnik\u00f3w osad\u00f3w, ale tak\u017ce ich zamiana w pe\u0142nowarto\u015bciowy naw\u00f3z organiczny.
OrgSafety jest zatem przyk\u0142adem nowoczesnego podej\u015bcia do problem\u00f3w \u015brodowiskowych i sanitarnych, \u0142\u0105cz\u0105cego wiedz\u0119 naukow\u0105, potrzeby przemys\u0142u\/rolnictwa i wyzwania spo\u0142eczne. Projekt ten pokazuje, \u017ce nawet najbardziej problematyczne odpady mog\u0105 by\u0107 przekszta\u0142cone w zas\u00f3b, je\u015bli zostan\u0105 odpowiednio potraktowane z wykorzystaniem potencja\u0142u natury i technologii.
W ramach projektu przeprowadzono 2 kursokonferencje dla os\u00f3b zawodowo zajmuj\u0105cych si\u0119 zagospodarowywaniem odpad\u00f3w (operatorzy oczyszczalni \u015bciek\u00f3w komunalnych, operatorzy biogazowni rolniczych, przedstawiciele w\u0142a\u015bciwych inspekcji, przedstawiciele w\u0142a\u015bciwych w\u0142adz oraz przedstawiciele nauki). Kursokonferencje odby\u0142y si\u0119 w PIWet-PIB w Pu\u0142awach i MRiRW w Warszawie<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Efektem projektu jest m.in. opracowana instrukcja fitosanityzacji osad\u00f3w \u015bciekowych i poferment\u00f3w z biogazowni rolniczych. Instrukcja ta opublikowana zosta\u0142a na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod adresem:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.gov.pl\/web\/rolnictwo\/instrukcja-przeprowadzenia-procesu-oczyszczania-komunalnych-osadow-sciekowych-i-pofermentow-z-biogazowni-rolniczych-metoda-fitosanityzacji<\/a><\/p>\n\n\n\n

W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, PIWet-PIB oraz IUNG-PIB  dost\u0119pne s\u0105 ulotki reklamuj\u0105ce wyniki projektu OrgSafety:<\/p>\n\n\n\n

Ulotka 1 strona \u2013 pobierz<\/a> (plik JPEG, 8.82MB)<\/p>\n\n\n\n

Ulotka 2 strona \u2013 pobierz<\/a> (plik JPEG, 11.3 MB)<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju, Gospostrateg III “Wprowadzenie innowacyjnej, taniej i przyjaznej \u015brodowisku metody higienizacji odpad\u00f3w organicznych umo\u017cliwiaj\u0105cej ich wykorzystanie w nawo\u017ceniu” 01.01.2021 – 31.12.2024 Kierownik projektu: prof. dr hab. Tomasz Cencek \u015arodki finansowe: 1 828 137,80 z\u0142 Opis projektu: Dyrektor Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju Decyzj\u0105 Nr DWP\/GOSPOSTRATEG-III\/107\/2021 przyzna\u0142 \u015brodki finansowe w wysoko\u015bci 5 054 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"fullwidth-page.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1664","page","type-page","status-publish","hentry"],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"Marta Antas","author_link":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/author\/mantas\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":false,"rttpg_excerpt":"Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju, Gospostrateg III “Wprowadzenie innowacyjnej, taniej i przyjaznej \u015brodowisku metody higienizacji odpad\u00f3w organicznych umo\u017cliwiaj\u0105cej ich wykorzystanie w nawo\u017ceniu” 01.01.2021 – 31.12.2024 Kierownik projektu: prof. dr hab. Tomasz Cencek \u015arodki finansowe: 1 828 137,80 z\u0142 Opis projektu: Dyrektor Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju Decyzj\u0105 Nr DWP\/GOSPOSTRATEG-III\/107\/2021 przyzna\u0142 \u015brodki finansowe w wysoko\u015bci 5 054…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1664"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3213,"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1664\/revisions\/3213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.piwet.pulawy.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}